Sprzedawanie niepotrzebnych przedmiotów w internecie przypomina otwieranie furtki własnego ogrodu dla sąsiadów z całej okolicy. Zamiast pozwolić, by dawno nieużywana maszyna do szycia, pamiątkowy wazon czy nieużywany komplet sztućców kurzyły się na strychu, dają Państwo tym przedmiotom nową szansę i nowe życie. To wspaniałe uczucie, gdy rzecz, która nam już nie służy, wywołuje uśmiech na twarzy kogoś innego. Jednak tak jak dbamy o bezpieczne zamknięcie furtki na noc, tak samo podczas internetowych transakcji warto zachować czujność i poznać proste zasady chroniące nasze oszczędności.
Pisaliśmy już o tym, jak niezwykłą i wartościową rolę odgrywają seniorzy w dbaniu o środowisko poprzez wprowadzanie rzeczy do ponownego obiegu. Warto też przeczytać nasz wcześniejszy artykuł: Drugie życie przedmiotów: dlaczego seniorzy są pionierami nowoczesnej ekologii. Dziś przychodzimy do Państwa z naturalną kontynuacją tego tematu. Chcemy, aby ta ekologiczna i pożyteczna aktywność przynosiła Państwu wyłącznie radość i satysfakcję, bez niepotrzebnego stresu i niepewności.
Na czym polega oszustwo „na kupującego”?
Internetowe portale ogłoszeniowe i sprzedażowe, takie jak OLX czy Vinted, zrewolucjonizowały sposób, w jaki pozbywamy się niepotrzebnych rzeczy. Niestety, stworzyły też przestrzeń dla nieuczciwych osób, które próbują wykorzystać naszą ufność i życzliwość. Schemat oszustwa „na kupującego” jest niezwykle podstępny, ponieważ odwraca tradycyjną rolę: to nie Państwo jako kupujący mają uważać na fałszywy towar, lecz jako sprzedający mogą Państwo stać się celem ataku.
Scenariusz zazwyczaj wygląda następująco: wystawiają Pan lub Pani na sprzedaż dowolny przedmiot – może to być książka za dziesięć złotych albo elegancki płaszcz za sto złotych. W bardzo krótkim czasie od publikacji ogłoszenia odzywa się rzekomy kupiec. Często wiadomość przychodzi nie przez sam portal, ale przez zewnętrzny komunikator, najczęściej WhatsApp, lub jako wiadomość SMS na podany w ogłoszeniu numer telefonu.
Wiadomość brzmi bardzo przekonująco i uprzejmie. Kupujący twierdzi, że jest zachwycony przedmiotem, już za niego zapłacił wraz z przesyłką kurierską i prosi jedynie o kliknięcie w przesłany link, aby „odebrać pieniądze” lub „potwierdzić zamówienie kuriera”. I właśnie w tym miejscu kryje się pułapka.
Co się dzieje po kliknięciu w tajemniczy link?
Kiedy klikną Pan lub Pani w przesłany odnośnik, zostaną Państwo przeniesieni na stronę internetową, która do złudzenia przypomina prawdziwy portal OLX, Vinted, stronę znanej firmy kurierskiej lub banku. Strona ta wygląda niezwykle profesjonalnie – są na niej znajome logotypy, kolory, a nawet fałszywe okienko czatu z „konsultantem supportu”.
Na tej fałszywej stronie pojawia się formularz z prośbą o podanie danych karty płatniczej (numeru karty, daty ważności oraz trzcyfrowego kodu CVC/CVV z odwrotu) albo danych do logowania do Państwa bankowości internetowej. Oszuści przekonują, że jest to niezbędne do „weryfikacji konta” i przelewu środków na Państwa konto.
W rzeczywistości, jeśli wprowadzą Państwo tam swoje dane, nie otrzymają Państwo pieniędzy. Przestępcy uzyskają dostęp do Państwa karty lub konta bankowego i natychmiast spróbują wypłacić z niego środki. Ważne jest, aby wiedzieć, że to nie jest wynik Państwa naiwności – te fałszywe strony są przygotowywane przez wyspecjalizowane grupy i mają na celu uśpienie czujności każdego z nas.
Złota zasada bezpieczeństwa: Odbiór pieniędzy nie wymaga podawania danych karty!
Aby czuć się w pełni bezpiecznie podczas sprzedaży w internecie, wystarczy zapamiętać jedną, absolutnie kluczową zasadę: **do odebrania pieniędzy od kupującego NIGDY nie są potrzebne dane Państwa karty płatniczej ani hasła do banku.**
Gdy ktoś kupuje od Państwa rzecz w sklepie stacjonarnym, daje Państwu gotówkę do ręki. W internecie pieniądze trafiają na Państwa konto bankowe poprzez zwykły przelew (do którego kupującemu potrzebny jest wyłącznie Państwa 26-cyfrowy numer konta) lub trafiają do tak zwanego portfela wewnątrz portalu OLX lub Vinted. Żaden uczciwy system płatności na świecie nie wymaga podawania numeru CVC/CVV karty ani logowania do banku na obcej stronie po to, aby wpłacić Państwu pieniądze!
5 praktycznych porad – jak bezpiecznie sprzedawać w internecie
- Rozmawiaj wyłącznie na portalu ogłoszeniowym: Zawsze prowadź korespondencję z kupującym przez wewnętrzny czat portalu OLX lub Vinted. Jeśli kupujący proponuje przeniesienie rozmowy na WhatsApp, SMS lub adres e-mail, odmów. Oficjalne komunikatory portali posiadają automatyczne filtry, które ostrzegają przed niebezpiecznymi linkami.
- Nigdy nie klikaj w linki przesyłane w wiadomościach: Prawdziwy portal OLX czy Vinted nigdy nie wysyła linków z prośbą o „odbiór pieniędzy” w zewnętrznych aplikacjach. Wszelkie powiadomienia o sprzedaży pojawiają się bezpośrednio na Państwa koncie po zalogowaniu się na oficjalnej stronie lub w aplikacji.
- Pamiętaj o przeznaczeniu danych bankowych: Numer karty płatniczej oraz kod CVC/CVV służą wyłącznie do PŁACENIA za zakupy. Jeśli to Państwo sprzedają towar, nikt nie ma prawa żądać tych danych. Do odebrania tradycyjnego przelewu wystarczy podać kupującemu imię, nazwisko oraz numer konta bankowego (IBAN).
- Uważnie sprawdzaj adresy stron internetowych: Jeśli już zdarzy się Państwu otworzyć jakiś link, spojrzyjcie na pasek adresu na samej górze ekranu. Oszuści używają adresów podszywających się, np. „olx-odbierz-platnosc.pl” zamiast po prostu „olx.pl”. Każdy dodatkowy wyraz lub dziwna literówka powinna być sygnałem alarmowym.
- Zaufać intuicji i dać sobie czas: Oszuści bardzo często presją czasu próbują wywołać pośpiech: „Zapłaciłem, kurier czeka, proszę kliknąć teraz!”. Bezpieczna sprzedaż nie wymaga pośpiechu. Prawdziwy kupujący cierpliwie poczeka. Jeśli cokolwiek budzi Państwa wątpliwości, warto zatrzymać się, przemyśleć sytuację i poprosić o radę kogoś z rodziny lub znajomych.
Co zrobić, jeśli doszło do kliknięcia lub podania danych?
Przede wszystkim – proszę nie mieć do siebie żalu ani nie odczuwać wstydu. Przestępcy internetowi stosują zaawansowane socjotechniki i każdego dnia na podobne pułapki nabierają się tysiące osób w różnym wieku, w tym wykształceni specjaliści czy młodzi ludzie. Najważniejsze to zadziałać spokojnie i zdecydowanie:
Jeśli podali Pan lub Pani dane karty płatniczej, należy natychmiast zadzwonić do swojego banku (numer infolinii znajduje się na odwrocie karty) i zastrzec kartę. Bank natychmiast zablokuje możliwość dokonywania nią jakichkolwiek transakcji.
Jeśli podali Państwo dane logowania do bankowości internetowej, również należy jak najszybciej skontaktować się z bankiem w celu zablokowania dostępu do konta i zmiany haseł. Warto także zgłosić zdarzenie na najbliższym posterunku Policji oraz poinformować administrację portalu, na którym wystawiono ogłoszenie.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy podanie kupującemu zwykłego numeru konta bankowego jest bezpieczne?
Tak, podanie samego numeru konta bankowego (26 cyfr) oraz Państwa imienia i nazwiska jest w pełni bezpieczne. Na podstawie samego numeru konta nikt nie może wypłacić pieniędzy z Państwa rachunku ani zaciągnąć kredytu. Pieniądze mogą jedynie wpłynąć na to konto.
Dlaczego kupujący nalega na kontakt przez WhatsApp lub SMS?
Oszuści przenoszą rozmowę na WhatsApp lub SMS, ponieważ systemy bezpieczeństwa portali OLX i Vinted potrafią szybko wykryć podejrzane odnośniki i zablokować konto oszusta. Poza portalem przestępcy czują się bezkarni i łatwiej im przesyłać niebezpieczne linki.
Jak sprawdzić, czy kupujący naprawdę zapłacił przez system Vinted lub OLX?
Informacja o sprzedaży i wpłacie zawsze pojawi się bezpośrednio na Państwa profilu w zakładce z powiadomieniami lub wiadomościami na oficjalnej stronie portalu (po samodzielnym wpisaniu adresu w przeglądarce) lub w oficjalnej aplikacji w telefonie. Pieniądze zobaczysz w zakłade „Portfel” lub dostaniesz oficjalną instrukcję wygenerowania etykiety nadawczej. Nigdy nie należy ufać zrzutom ekranu przesyłanym przez kupującego w wiadomościach.
Sprzedawanie rzeczy z drugiej ręki to fantastyczna, ekologiczna i pożyteczna przygoda. Zachowując odrobinę czujności i pamiętając o podstawowych zasadach bezpieczeństwa, mogą Państwo spokojnie cieszyć się porządkami w domu i dodatkowymi funduszami w portfelu. W Fundacji Silver Senior zawsze stoimy po Państwa stronie – bezpieczni, świadomi i cyfrowo odważni!
Ten artykul oraz zdjecie ilustracyjne zostaly wygenerowane przy pomocy sztucznej inteligencji (AI) i sa nadzorowane przez Fundacje Silver Senior.