\u015awiat, w kt\u00f3rym \u017cyjemy, uleg\u0142 w ci\u0105gu ostatnich dw\u00f3ch dekad fundamentalnej transformacji. Jeszcze nie tak dawno g\u0142\u00f3wnym oknem na \u015bwiat by\u0142a prasa codzienna, radio i telewizja, a kontakty z bliskimi piel\u0119gnowali\u015bmy poprzez listy, rozmowy telefoniczne lub osobiste spotkania przy herbacie. Dzi\u015b, dla coraz szerszego grona os\u00f3b z pokolenia 50+, 60+ i starszych, to internet sta\u0142 si\u0119 nowym, t\u0119tni\u0105cym \u017cyciem rynkiem, kawiarni\u0105 i bibliotek\u0105 w jednym.<\/p>\n\n\n\n
Wej\u015bcie w \u015bwiat cyfrowy dla wielu senior\u00f3w by\u0142o wyzwaniem, ale i ogromn\u0105 szans\u0105 na prze\u0142amanie barier odleg\u0142o\u015bci czy samotno\u015bci. Media spo\u0142eczno\u015bciowe pozwalaj\u0105 nam ogl\u0105da\u0107 zdj\u0119cia wnuk\u00f3w w czasie rzeczywistym, grupy tematyczne daj\u0105 przestrze\u0144 do rozwijania pasji ogrodniczych czy historycznych, a komunikatory umo\u017cliwiaj\u0105 bezp\u0142atne rozmowy z przyjaci\u00f3\u0142mi z m\u0142odo\u015bci, kt\u00f3rzy mieszkaj\u0105 na drugim ko\u0144cu \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n
Jednak ta nowa przestrze\u0144, cho\u0107 pe\u0142na mo\u017cliwo\u015bci, rz\u0105dzi si\u0119 swoimi prawami. Cz\u0119sto zapominamy, \u017ce po drugiej stronie ekranu \u2013 smartfona, tabletu czy komputera \u2013 siedzi drugi cz\u0142owiek. Ta prosta prawda bywa rozmywana przez barier\u0119 technologiczn\u0105. Dlatego tak wa\u017cne jest, aby\u015bmy jako pokolenie dysponuj\u0105ce ogromnym do\u015bwiadczeniem \u017cyciowym i ukszta\u0142towanym systemem warto\u015bci, przenie\u015bli nasze najlepsze wzorce kultury osobistej do internetu. Relacje w sieci s\u0105 bowiem tak samo realne i wa\u017cne, jak te budowane w \u015bwiecie fizycznym. Ka\u017cde s\u0142owo, kt\u00f3re tam zapisujemy, niesie ze sob\u0105 \u0142adunek emocjonalny, kt\u00f3ry mo\u017ce kogo\u015b zbudowa\u0107 lub zrani\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Zanim nauczymy si\u0119 skutecznie przeciwdzia\u0142a\u0107 negatywnym zjawiskom w sieci, musimy je nazwa\u0107 i zrozumie\u0107. S\u0142owo \u201ehejt\u201d pochodzi z j\u0119zyka angielskiego (hate<\/em> \u2013 nienawidzi\u0107) i w polskiej przestrzeni cyfrowej zadomowi\u0142o si\u0119 jako okre\u015blenie na agresywne, obra\u017aliwe i pe\u0142ne nienawi\u015bci komentarze.<\/p>\n\n\n\n Wa\u017cne jest jednak, aby odr\u00f3\u017cni\u0107 hejt od merytorycznej krytyki czy odmiennego zdania. Je\u015bli kto\u015b napisze pod zdj\u0119ciem Pa\u0144stwa ciasta: \u201eMoim zdaniem ten przepis wymaga\u0142by mniej cukru\u201d, jest to opinia, z kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna polemizowa\u0107. Je\u015bli jednak przeczytamy: \u201eBeznadziejne to ciasto, tylko stara osoba mog\u0142a co\u015b takiego upiec\u201d, mamy do czynienia z hejtem. Atakuje on osob\u0119, jej cechy lub wiek, a nie sam\u0105 tre\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Dlaczego ludzie bywaj\u0105 nieuprzejmi w internecie? Psychologowie wskazuj\u0105 na zjawisko tzw. online disinhibition effect<\/strong>, czyli efektu odhamowania w sieci. Ekran komputera daje z\u0142udne poczucie anonimowo\u015bci i bezkarno\u015bci. Brak bezpo\u015bredniego kontaktu wzrokowego sprawia, \u017ce agresor nie widzi smutku ani b\u00f3lu na twarzy odbiorcy, co os\u0142abia empati\u0119. Cz\u0119sto hejterzy to osoby sfrustrowane, kt\u00f3re w ten spos\u00f3b pr\u00f3buj\u0105 dowarto\u015bciowa\u0107 si\u0119 kosztem innych. Rozumiej\u0105c to, \u0142atwiej jest nam przyj\u0105\u0107 postaw\u0119 dystansu \u2013 hejt zazwyczaj m\u00f3wi znacznie wi\u0119cej o autorze komentarza ni\u017c o jego adresacie.<\/p>\n\n\n\n Skoro wiemy ju\u017c, jak niszczycielska mo\u017ce by\u0107 agresja, warto skupi\u0107 si\u0119 na jej przeciwie\u0144stwie. Dobre s\u0142owo ma w internecie gigantyczn\u0105 moc sprawcz\u0105. W dobie algorytm\u00f3w, kt\u00f3re cz\u0119sto promuj\u0105 kontrowersje i k\u0142\u00f3tnie, ka\u017cda pozytywna interakcja jest na wag\u0119 z\u0142ota.<\/p>\n\n\n\n Dla seniora, kt\u00f3ry dopiero stawia pierwsze kroki w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, jeden \u017cyczliwy komentarz od r\u00f3wie\u015bnika mo\u017ce by\u0107 impulsem do dalszej aktywno\u015bci i wyj\u015bcia z izolacji. Pozytywne interakcje wp\u0142ywaj\u0105 bezpo\u015brednio na nasze samopoczucie. Badania pokazuj\u0105, \u017ce otrzymywanie wsparcia spo\u0142ecznego w sieci redukuje poziom kortyzolu (hormonu stresu) i zwi\u0119ksza wydzielanie dopaminy, poprawiaj\u0105c humor i og\u00f3lny dobrostan psychiczny.<\/p>\n\n\n\n Jako seniorzy, s\u0105 Pa\u0144stwo naturalnymi stra\u017cnikami dobrych manier. Elegancja j\u0119zyka, poprawna polszczyzna, u\u017cywanie zwrot\u00f3w grzeczno\u015bciowych takich jak \u201eDzie\u0144 dobry\u201d czy \u201eDzi\u0119kuj\u0119 za ten wpis\u201d, wprowadza do internetu now\u0105 jako\u015b\u0107. Budowanie kultury \u017cyczliwo\u015bci to nie tylko unikanie k\u0142\u00f3tni, to aktywne sianie dobra. Napisanie komu\u015b: \u201ePi\u0119kne zdj\u0119cie, wida\u0107 w Pa\u0144stwa oczach pasj\u0119\u201d, mo\u017ce by\u0107 dla kogo\u015b najlepszym momentem dnia. To w\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b tworzymy bezpieczn\u0105 i przyjazn\u0105 \u201ecyfrow\u0105 kawiarenk\u0119\u201d, w kt\u00f3rej ka\u017cdy czuje si\u0119 szanowany.<\/p>\n\n\n\n Nawet je\u015bli sami jeste\u015bmy pe\u0142ni \u017cyczliwo\u015bci, mo\u017cemy sta\u0107 si\u0119 celem ataku lub \u015bwiadkiem agresji wobec kogo\u015b innego. Jak si\u0119 wtedy zachowa\u0107, by nie straci\u0107 spokoju ducha?<\/p>\n\n\n\n \u201eTroll\u201d to w slangu internetowym osoba, kt\u00f3ra celowo prowokuje k\u0142\u00f3tnie dla w\u0142asnej rozrywki. Najgorsz\u0105 rzecz\u0105, jak\u0105 mo\u017cemy zrobi\u0107, jest wej\u015bcie w polemik\u0119 pe\u0142n\u0105 emocji. Agresor tylko na to czeka. Odpowiadaj\u0105c z\u0142o\u015bci\u0105 na z\u0142o\u015b\u0107, nap\u0119dzamy spiral\u0119 nienawi\u015bci. Je\u015bli komentarz jest ewidentnie z\u0142o\u015bliwy, najlepsz\u0105 reakcj\u0105 jest… brak reakcji. Milczenie w sieci bywa najsilniejszym komunikatem.<\/p>\n\n\n\n Media spo\u0142eczno\u015bciowe, takie jak Facebook czy Instagram, daj\u0105 nam konkretne narz\u0119dzia ochrony:<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli poczuj\u0105 Pa\u0144stwo, \u017ce dyskusja w sieci wywo\u0142uje u Pa\u0144stwa szybsze bicie serca lub zdenerwowanie \u2013 od\u0142\u00f3\u017ccie telefon. Prosz\u0119 pami\u0119ta\u0107, \u017ce \u015bwiat wirtualny to tylko wycinek rzeczywisto\u015bci. Spacer, lektura ksi\u0105\u017cki czy rozmowa z s\u0105siadem pozwol\u0105 odzyska\u0107 perspektyw\u0119 i spok\u00f3j, kt\u00f3rego \u017caden anonimowy komentarz nie powinien nam odbiera\u0107.<\/p>\n\n\n\n W Fundacji Silver Senior (www.silversi.org) g\u0142\u0119boko wierzymy, \u017ce wiek to czas najwi\u0119kszego rozkwitu \u015bwiadomej komunikacji. Nasz\u0105 misj\u0105 jest nie tylko nauka obs\u0142ugi aplikacji, ale przede wszystkim edukacja w zakresie bezpiecze\u0144stwa i wzajemnego szacunku.<\/p>\n\n\n\n Promujemy model \u201eSrebrnej Sieci\u201d \u2013 miejsca, gdzie do\u015bwiadczenie \u017cyciowe spotyka si\u0119 z nowymi technologiami w spos\u00f3b kulturalny i tw\u00f3rczy. Prowadzimy warsztaty, na kt\u00f3rych uczymy, jak odr\u00f3\u017cnia\u0107 prawdziwe informacje od tzw. fake news\u00f3w oraz jak radzi\u0107 sobie z cyberprzemoc\u0105. Chcemy, aby ka\u017cdy senior czu\u0142 si\u0119 w internecie pewnie i swobodnie, wiedz\u0105c, \u017ce ma za sob\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119 ludzi o podobnych warto\u015bciach. Do\u0142\u0105czenie do naszej spo\u0142eczno\u015bci to krok w stron\u0119 internetu bez hejtu, gdzie priorytetem jest empatia i wzajemne wsparcie.<\/p>\n\n\n\n Internet jest jednym z niewielu miejsc, gdzie seniorzy i m\u0142odzie\u017c spotykaj\u0105 si\u0119 w tej samej przestrzeni bez \u017cadnych barier hierarchicznych. To unikalna szansa na dialog mi\u0119dzypokoleniowy. M\u0142odzi ludzie cz\u0119sto doskonale radz\u0105 sobie z techniczn\u0105 stron\u0105 internetu, ale to Pa\u0144stwo maj\u0105 przewag\u0119 w zakresie kompetencji mi\u0119kkich: cierpliwo\u015bci, kultury dyskusji i umiej\u0119tno\u015bci s\u0142uchania.<\/p>\n\n\n\n Poprzez dawanie dobrego przyk\u0142adu, seniorzy staj\u0105 si\u0119 mentorami dla m\u0142odszego pokolenia. Pokazuj\u0105c, \u017ce mo\u017cna nie zgadza\u0107 si\u0119 z kim\u015b w spos\u00f3b kulturalny, ucz\u0105 Pa\u0144stwo m\u0142odszych u\u017cytkownik\u00f3w sieci, czym jest prawdziwa klasa. To w\u0142a\u015bnie jest budowanie most\u00f3w \u2013 my uczymy si\u0119 od nich sprawno\u015bci w klikaniu, a oni od nas szacunku do s\u0142owa pisanego.<\/p>\n\n\n\n Ka\u017cda nasza aktywno\u015b\u0107 w sieci zostawia \u015blad. Mo\u017cemy wybra\u0107, czy b\u0119dzie to \u015blad niech\u0119ci, czy \u017cyczliwo\u015bci. Budowanie \u017cyczliwego internetu to proces, kt\u00f3ry zaczyna si\u0119 od jednego klikni\u0119cia, od jednego \u201emi\u0142ego dnia\u201d napisanego pod czyim\u015b postem.<\/p>\n\n\n\n Pami\u0119tajmy o starej maksymie: dobro wraca<\/strong>. Kiedy tworzymy wok\u00f3\u0142 siebie atmosfer\u0119 zrozumienia i wsparcia, sami stajemy si\u0119 bezpieczniejsi. Internet nie musi by\u0107 miejscem konflikt\u00f3w; mo\u017ce by\u0107 wspania\u0142ym narz\u0119dziem do celebrowania jesieni \u017cycia w gronie \u017cyczliwych ludzi. Zach\u0119cam Pa\u0144stwa, by od dzi\u015b sta\u0107 si\u0119 ambasadorami u\u015bmiechu w \u015bwiecie cyfrowym. Pa\u0144stwa g\u0142os ma znaczenie i jest w sieci bardzo potrzebny.<\/p>\n\n\n\n 1. Co zrobi\u0107, gdy bliska osoba (np. wnuk lub kole\u017canka) padnie ofiar\u0105 hejtu w sieci?<\/strong> Najwa\u017cniejsze jest wsparcie emocjonalne. Warto napisa\u0107 do tej osoby prywatn\u0105 wiadomo\u015b\u0107, zapewniaj\u0105c j\u0105 o swojej solidarno\u015bci i przypominaj\u0105c, \u017ce z\u0142o\u015bliwe komentarze nie definiuj\u0105 jej warto\u015bci. Mo\u017cna te\u017c pom\u00f3c technicznie w zablokowaniu agresora lub zg\u0142oszeniu sprawy administratorom.<\/p>\n\n\n\n 2. Czy warto odpisywa\u0107 na z\u0142o\u015bliwe komentarze pod moimi zdj\u0119ciami?<\/strong> Zazwyczaj nie warto wchodzi\u0107 w emocjonalne dyskusje. Je\u015bli czuj\u0105 Pa\u0144stwo potrzeb\u0119 odpowiedzi, najlepiej zrobi\u0107 to z du\u017c\u0105 klas\u0105 i spokojem, np.: \u201ePrzykro mi, \u017ce tak Pan\/Pani uwa\u017ca, ja mam jednak inne zdanie na ten temat. Pozdrawiam\u201d. Cz\u0119sto jednak najlepsz\u0105 metod\u0105 jest usuni\u0119cie komentarza i zablokowanie natr\u0119tnego u\u017cytkownika.<\/p>\n\n\n\n 3. Jak technicznie zablokowa\u0107 kogo\u015b na Facebooku?<\/strong> Nale\u017cy klikn\u0105\u0107 w imi\u0119 i nazwisko osoby, kt\u00f3r\u0105 chcemy zablokowa\u0107, aby wej\u015b\u0107 na jej profil. Nast\u0119pnie nale\u017cy szuka\u0107 ikony trzech kropek (…) pod zdj\u0119ciem profilowym tej osoby. Po klikni\u0119ciu w nie pojawi si\u0119 menu, z kt\u00f3rego wybieramy opcj\u0119 \u201eZablokuj\u201d. Od tego momentu ta osoba nie b\u0119dzie mog\u0142a Pa\u0144stwa znale\u017a\u0107 ani do Pa\u0144stwa pisa\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Internet jako nasza wsp\u00f3lna, nowa przestrze\u0144 \u015awiat, w kt\u00f3rym \u017cyjemy, uleg\u0142 w ci\u0105gu ostatnich dw\u00f3ch dekad fundamentalnej transformacji. Jeszcze nie tak dawno g\u0142\u00f3wnym oknem na…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":563,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-561","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/silversi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/561","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/silversi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/silversi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/silversi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/silversi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=561"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/silversi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/561\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":562,"href":"https:\/\/silversi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/561\/revisions\/562"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/silversi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/563"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/silversi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=561"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/silversi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=561"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/silversi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=561"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Moc dobrego s\u0142owa: Dlaczego warto by\u0107 ambasadorem empatii?<\/h2>\n\n\n\n
Praktyczny poradnik: Jak reagowa\u0107 na nieuprzejmo\u015b\u0107 w sieci?<\/h2>\n\n\n\n
Zasada nr 1: Nie karm trolla<\/h3>\n\n\n\n
Zasada nr 2: Korzystaj z narz\u0119dzi bezpiecze\u0144stwa<\/h3>\n\n\n\n
\n
Zasada nr 3: Higiena cyfrowa<\/h3>\n\n\n\n
Fundacja Silver Senior i misja bezpiecznej komunikacji<\/h2>\n\n\n\n
Budowanie most\u00f3w mi\u0119dzypokoleniowych przez \u017cyczliwo\u015b\u0107<\/h2>\n\n\n\n
Podsumowanie: Dobro, kt\u00f3re wraca<\/h2>\n\n\n\n
\n\n\n\nNajcz\u0119\u015bciej zadawane pytania (FAQ)<\/h2>\n\n\n\n